Harnâme 1. Senaryo
Hikâyenin Sonu
Eşek, tarladaki semiz öküzleri gördüğünde onların güçlü ve gösterişli hâllerine imrenir. Önce içini kıskançlık ve hırs kaplar. Ancak bilge eşeğin sözlerini hatırlayınca durup düşünür. Kendisine verilen görevin ve yaratılışının farklı olduğunu anlar. Başkasının sahip olduklarına özenmenin onu mutsuz ettiğini fark eder.
Bu farkındalık sayesinde tarladaki ekinlere zarar vermekten vazgeçer. Sahibinin verdiğiyle yetinmeye karar verir. Sabırlı ve kanaatkâr davranır. Böylece hem dayak yemekten hem de cezalandırılmaktan kurtulur. Hayatına olduğu gibi devam eder; başına yeni bir bela gelmez. İç huzurunu, hırsına yenilmemekle bulur.
Yaşanan Değişimin Gerekçeleri
Eşeğin davranışındaki değişimin temel sebebi, bilge eşeğin verdiği nasihattir. Bilge eşek ona herkesin görev ve yaradılış bakımından farklı olduğunu, başkasının yerine göz dikmenin kişiye zarar getireceğini anlatmıştır.
Eşek, kıskançlığın ve açgözlülüğün insana (veya hayvana) felaket getirdiğini kavrar. Öküzlerin güçlü olmasının onların yükünü hafifletmediğini, aksine ağır sorumlulukları olduğunu düşünür. Böylece görünüşe aldanmamak gerektiğini öğrenir.
Bu olay, eşeğin olgunlaşmasını sağlar. Önceden düşünmeden hareket eden eşek, artık sonuçları hesaplayarak davranır. Hırs yerine aklı, kıskançlık yerine kanaati seçer.